หลายคนอาจเคยเห็นการแปะเทปบนร่างกายของนักกีฬาหรือคนที่ออกกำลังกาย เพื่อใช้ในการบำบัดอาการปวดและอาการบาดเจ็บต่างๆ เทปบำบัดทางกายภาพ หรือที่รู้จักกันในชื่อ คิเนซิโอเทป (Kinesio tape) เป็นเทปที่มีลักษณะยืดหยุ่น สามารถใช้บำบัดอาการปวดให้กับผู้คนได้ทุกเพศทุกวัย ซึ่งปัจจุบันเทปบำบัดได้มีการใช้งานอย่างแพร่หลายในวงการเวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด ในบทความนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับเทปบำบัดว่ามีคุณสมบัติและหลักการอย่างไร ใครที่เหมาะกับการใช้งานเทปบำบัดนี้ได้บ้าง
เทปบำบัดทางกายภาพคืออะไร
เทปบำบัดทางกายภาพหรือคิเนซิโอเทป (Kinesio Tape: KT) เป็นเทปที่มีความยืดหยุ่นสูงคล้ายกับผิวหนังของเรา โดยใช้ในการช่วยบำบัดรักษาอาการปวดเมื่อย อาการบาดเจ็บ และอาการที่เกี่ยวข้องกับระบบกระดูกและกล้ามเนื้อได้ อีกทั้งยังสามารถช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือด และฟื้นฟูการเคลื่อนไหวได้โดยไม่รบกวนกับการใช้ชีวิตประจำวัน
เทปบำบัดนี้ได้ถูกคิดค้นขึ้นโดยแพทย์จัดกระดูกชาวญี่ปุ่น ชื่อ ดร.เคนโซ คาเซ (Dr. Kenzo Kaze) เมื่อปี 1970 เพื่อใช้ในการดูแลนักกีฬาที่มีปัญหาเรื่องกระดูก กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่บาดเจ็บ และได้พัฒนาขึ้นจนมีประสิทธิภาพได้เหมือนในปัจจุบัน เทปดังกล่าวนี้ยังได้ถูกนำไปใช้ในวงการกีฬาระดับโลกอย่างการแข่งขันโอลิมปิคอีกด้วย
คุณสมบัติของเทปบำบัดทางกายภาพ (Kinesiology Tape)
เทปบำบัดทางกายภาพเป็นเทปที่ผลิตจากผ้าฝ้ายชนิดพิเศษ ทำให้มีความยืดหยุ่นสูงคล้ายผิวหนังของมนุษย์ และกาวที่เกรดทางการแพทย์ จึงติดทนทาน ไม่ระคายเคืองต่อผิว และสามารถกันน้ำได้
เทปบำบัดทางกายภาพมีหลักการทำงานคือ เมื่อได้แปะเทปลงไปจะช่วยยกผิวหนังบริเวณที่ติดขึ้นเล็กน้อยจากแรงดึงของเทป ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิว ส่งผลให้แรงเครียดต่อเนื้อเยื่อลดลงและช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือด และน้ำเหลืองในบริเวณนั้นให้ดีขึ้น ซึ่งช่วยลดอาการบวม อักเสบ และความเจ็บปวด รวมไปถึงเร่งกระบวนการในการฟื้นฟูตัวเองของร่างกายไปพร้อมๆ กัน
นอกจากนี้ยังสามารถช่วยกระตุ้นระบบประสาทรับรู้การเคลื่อนไหว (proprioception) ช่วยปรับท่าทางให้กล้ามเนื้อและข้อต่อทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และแก้ไขความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อ โดยที่การพยุงของเทปบำบัดทางกายภาพนี้จะช่วยพยุงกล้ามเนื้อและข้อต่อโดยไม่จำกัดการเคลื่อนไหว ช่วยลดแรงเสียดทานและความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ ส่งผลให้ฟื้นฟูเนื้อเยื่อได้เร็วขึ้นและป้องกันการบาดเจ็บซ้ำได้ดี
ประโยชน์ของเทปบำบัดทางกายภาพ
- ช่วยพยุงกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และข้อต่อที่บาดเจ็บ เพื่อลดแรงตึงเครียดที่กระทำต่อเนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง ช่วยให้อาการอักเสบของกล้ามเนื้อหายเร็วขึ้น
- กระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและน้ำเหลือง ช่วยบรรเทาอาการปวด บวม ตึง อักเสบ
- ลดความตึงของกล้ามเนื้อ และคลายกล้ามเนื้อที่ทำงานมากเกินไป
- เพิ่มสมรรถภาพและประสิทธิภาพของกล้ามเนื้อ
- สามารถใช้ในกรณีที่มีอาการปวดหลัง เอว หรือกลุ่มอาการออฟฟิศซินโดรม
- ใช้ในการรักษาโรคข้อเข่าอักเสบ โดยจะช่วยพยุงกล้ามเนื้อจะช่วยเพิ่มช่องว่างภายในข้อเข่า ลดการเสียดสีของข้อเข่า ทำให้อาการเจ็บปวดลดลง และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเคลื่อนไหวร่างกายได้ดีขึ้น
- เพิ่มประสิทธิภาพในการเล่นกีฬาและการออกกำลังกาย
- พยุงโครงสร้างร่างกายและปรับท่าทางให้เหมาะสม
- ช่วยฟื้นฟูและป้องกันการบาดเจ็บได้ดี
การใช้เทปบำบัดทางกายภาพกับกลุ่มโรคออฟฟิศซินโดรม
สามารถใช้เทปบำบัดทางกายภาพในการช่วยบรรเทาอาการปวดและช่วยคลายความตึงเครียดของกล้ามเนื้อจากกลุ่มโรคออฟฟิศซินโดรม โดยจะช่วยพยุงกล้ามเนื้อและปรับท่าทางให้สามารถใช้งานได้อย่างเหมาะสม โดยไม่เพิ่มภาระของการใช้งานกล้ามเนื้อให้เป็นมากขึ้นกว่าเดิม เช่น บริเวณคอ บ่า ไหล่ และหลัง รวมถึงยังเช่วยให้สามารถเคลื่อนไหวได้ดีขึ้นได้อีกด้วย
แต่วิธีนี้เป็นการช่วยบรรเทาเท่านั้นซึ่งหากต้องการให้เป็นการรักษาที่ได้ผลและยั่งยืนนั้น จะต้องทำควบคู่ไปกับการปรับพฤติกรรม เช่น การปรับท่าทางการทำงาน และเพิ่มการออกกำลังกายเพื่อเสริมความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ ทำให้การใช้เทปบำบัดทางกายภาพในกลุ่มโรคออฟฟิศซินโดรมเป็นการช่วยรักษาอาการและบรรเทาอาการได้เฉพาะจุดเท่านั้น
เพื่อประสิทธิภาพในการรักษาที่ดียิ่งขึ้น สามารถรักษาควบคู่ไปกับการใช้เครื่องมือทางกายภาพบำบัดได้ด้วย เช่น การทำอัลตราซาวด์ (Ultrasound), การกระตุ้นไฟฟ้า (Electrical Simulation) ,การกระตุ้นด้วยคลื่นแม่แหล็กไฟฟ้า (PMS), การกระตุ้นด้วยคลื่นกระแทก (Shockwave therapy) เป็นต้น ซึ่งเครื่องมือเหล่านี้สามารถช่วยลดอาการปวด และกระตุ้นการซ่อมแซมกล้ามเนื้อได้หลายระดับ หรืออาการปวดเรื้อรังได้ดีกว่า
เทปบำบัดทางกายภาพเหมาะกับใครบ้าง
- นักกีฬาและผู้ที่ออกกำลังกายหนัก เพราะช่วยบรรเทาอาการปวด ลดการบาดเจ็บ และฟื้นฟูกล้ามเนื้อได้รวดเร็ว เหมาะกับไลฟ์สไตล์ที่ต้องการความคล่องตัวและการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่อง
- ผู้ที่มีอาการปวด ตึง หรือบาดเจ็บกล้ามเนื้อและข้อต่อ เช่น ปวดคอ บ่า ไหล่ หลัง เอว เข่า ส้นเท้า ฝ่าเท้า
- ผู้ที่มีอาการออฟฟิศซินโดรม (Office Syndrome) ซึ่งมักมีอาการปวดตึงจากการทำงานท่าเดิมซ้ำ ๆ
- ผู้ที่มีอาการบวมจากการอักเสบหรือการไม่ได้เคลื่อนไหว เช่น หลังผ่าตัด หรือหลังได้รับบาดเจ็บ
- ผู้ที่ต้องการปรับท่าทางร่างกายหรือพยุงโครงสร้างกล้ามเนื้อ เช่น ผู้ที่มีปัญหาท่าทางผิดปกติ
- ผู้ป่วยระบบประสาทและสมอง ที่ต้องการกระตุ้นการเคลื่อนไหวหรือฟื้นฟูสมรรถภาพ
- ผู้ที่ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพในการเล่นกีฬา/ออกกำลังกาย หรือป้องกันการบาดเจ็บซ้ำ
ข้อควรระวังในการใช้งาน
ถึงแม้ว่าเทปบำบัดนั้นจะเหมาะกับการใช้งานได้กับกลุ่มคนทุกเพศทุกวัยทั้งที่เป็นนักกีฬา กลุ่มคนออกกำลังกาย และกลุ่มคนทั่วไปที่มีอาการปวดเมื่อยหรือบาดเจ็บ แต่การจะใช้งานเทปบำบัดนั้นควรผ่านการทำโดยผู้เชี่ยวชาญ ไม่ควรนำเทปมาแปะด้วยตนเอง เนื่องจากการติดเทปบำบัดนั้นจะต้องใช้หลักการโดยอิงจากกายวิภาคศาสตร์ (Anatomy) เพื่อทราบว่าจะต้องติดที่บริเวณใดเพื่อรักษาอาการในแต่ละจุด ซึ่งสามารถไปปรึกษาและติดเทปได้กับผู้เชี่ยวชาญอย่างนักกายภาพบำบัดได้โดยตรง
จะเห็นได้ว่าเทปบำบัดทางกายภาพหรือคิเนซิโอเทปนั้นถือเป็นเทปที่ช่วยในการบรรเทาและรักษาอาการที่เกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อและกระดูกได้เป็นอย่างดี โดยที่มีประโยชน์มากมายในแง่ของการรักษา บรรเทา ฟื้นฟู และป้องกันอาการบาดเจ็บได้ ซึ่งเป็นเทปบำบัดที่เหมาะกับการใช้งานได้ทุกเพศทุกวัย ไม่เฉพาะแต่กลุ่มนักกีฬาและผู้ออกกำลังกายเท่านั้น อย่างผู้ที่มีอาการในกลุ่มออฟฟิศซินโดรมก็สามารถใช้งานได้ แต่หากมีอาการมากหรือเรื้อรังอาจต้องทำการรักษาควบคู่ไปกับวิธีการอื่นๆ ประกอบกัน และก่อนจะใช้งานเทปบำบัดทางกายภาพนั้นควรปรึกษาและให้ทำการรักษาโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น
VS Clinic วีเอส คลินิก แพทย์แผนจีนและกายภาพบำบัด
ติดต่อสอบถามและนัดหมาย
คลินิกกายภาพบำบัด (สาขารังสิต คลอง3)
เปิดบริการทุกวัน เวลา 9.00 – 20.00 น.
TEL: 082-798-9651
สาขาสำโรง
เปิดบริการทุกวัน เวลา 11.00 – 19.00 น.
โทร: 096-456-3599
สาขารังสิต คลอง 3 (คลินิกบ้านหมอวิมุต ชั้น 1)
เปิดบริการทุกวัน เวลา 08.00 – 20.00 น.
061-959-5592 (สาขารังสิต คลอง 3)
Line Official: @vsclinic

